Telkari

Telkari, bugün unutulmaya yüz tutmuş ender bir gümüş işleme sanatından çok daha fazlasıdır. İnsanoğlunun bilindik en eski medeniyetlerinden kalmış bir mirastır. Sanal Kuyumculuk, bu mirası yaşatmak için, Telkari hakkında merak ettiklerinizi cevaplıyor.

TELKARİ NEDİR?

Telkari en basit açıklamasıyla bir gümüş işleme sanatıdır. Lakin diğer gümüş işleme sanatlarından çok daha komplike bir sanattır. İnce tel haline getirilmiş gümüşün bükülmesiyle oluşturulan küçük motifler bir araya getirilerek, istenilen eser ortaya çıkartılır. Ve bu süreç oldukça büyük bir özveri ve emek ister. ‘Kafesli kuyumculuk’ olarak da adlandırılan bu sanata, aynı zamanda ‘vav işi’ de denilmektedir.

TELKARİ SANATININ TARİHÇESİ

Telkari bir sanattan çok daha fazlasıdır. Beş buçuk bin yıllık tarihiyle, insanoğlunun en kadim miraslarının başında gelir. Tarihi M.Ö 3000 yılında ‘uygarlığın beşiği’ olan Mezopotamya’nın bereketli topraklarına kadar gider. Bu sanatın topraklarımıza gelişi ise M.Ö 2000 yıllarında gerçekleşir. O günden beri de Anadolu kültürünün temel bir parçasıdır.

Telkari sanatı ayrıca, TC Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ‘Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri’ listesine alınmıştır.

TELKARİ SANATI NASIL YAPILIR?

Her şeyin öncesinde ilkin, külçe halindeki gümüş eritilir ve sonrasında eriyen gümüş, ‘hadde’ adı verilen araçtan geçirilerek inceltilir. Haddeden geçirilirken sertleşen gümüş, yumuşaması için kor halini alıncaya kadar ateşte bekletilerek tavlanır. Gümüşün haddeden geçmesinin zorlaştığı anlarda gümüş balmumuna batırılır. Sonrasında teli çekmekle görevli usta, beline manda derisinden yapılmış ve üzerinde madeni halkalar olan bir kuşak takar. Böylelikle usta, gücünün yetmediği takdirde, telin ucunu derideki halkara geçirir ve teli gövdesiyle çeker. Bu işlem oldukça büyük bir özveri ve emek ister. Çünkü bu işlem, ortalama ½ cm olan gümüş telin, 1 mm inceliğine gelmesine değin sürer.

En nihayetinde bu işlem bittiğinde, tel haline gelen gümüş, ufak pensler yardımıyla istenilen şekle sokulur. Tüm bu şekiller, aynı zamanda ‘ana eser’in iskeletini oluştururlar ve birbirlerine kaynak yardımıyla yapışırlar. Elbette tüm bu süreç içerisinde, ürünün fazla ısıdan etkilenmemesi için, gümüşün ısı ayarı belirli bir dereceye düşürülür.

TELKARİ GÜMÜŞ NEREDEN SATIN ALINIR?

Telkari gümüş ürünlerini ‘hızlı’ ve ‘güvenilir’ bir şekilde almak bugün gittikçe zorlaşıyor. Sanal Kuyumculuk ise, bu açığı kapatmak için kurulmuş nadir platformlardan biri. Kullanışlı arayüzü, hızlı ve güvenilir altyapısıyla uluslararası standartlarda faaliyet sürdüren bu oluşum, bugün yurt dışı dahil olmak üzere memleketin birçok yerine Telkari sanatının nadide eserlerini ulaştırıyor.